Gergi tavan, duvarların üst kısmına sabitlenen profillere ince bir membranın gerilmesiyle yapılır. PVC membran ısıtılarak yumuşatılır ve profile geçirilir, polyester yani kumaş membran ise ısıtılmadan gerilerek takılır.
Montaj yerinde ölçüyle başlar. Ardından elektrik ve havalandırma gibi tesisatlar tavan seviyesine göre hazırlanır, profiller sabitlenir, membran gerilir, aydınlatma kesimleri açılır ve mekân temizlenerek teslim edilir.
Gergi tavan montajı keşif ve ölçüyle başlar
Gergi tavanın ilk adımı mekânın yerinde ölçülmesidir. Usta duvarlar arası mesafeleri, köşe açılarını ve tavan yüksekliğini ölçer. Duvarlar her zaman tam dik birleşmez. Membran bu ölçülere göre hazırlandığı için köşelerdeki küçük sapmalar da plana işlenir.
Keşifte yeni tavanın mevcut tavandan ne kadar aşağıda duracağı da belirlenir. Bu mesafeyi gömme spotların gövde yüksekliği, perde kutusu, klima ağzı ve tavandaki çıkıntılar belirler. Renk ve yüzey seçimi de bu aşamada yapılır. Parlak yüzey ışığı yansıtır, mat yüzey sıvalı tavana yakın durur. Seçenekleri lake, saten ve mat gergi tavan sayfasında karşılaştırabilirsiniz.
Membranın yangına tepki sınıfı da keşifte konuşulur. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 26. maddesi, ayrık nizamdaki müstakil konutlar dışındaki binalarda tavan kaplamalarının ve asma tavanların en az zor alevlenici malzemeden olmasını ister. Apartman dairesi, mağaza, ofis ya da otel gibi bir mekânda membranın bu sınıfı karşıladığını gösteren belgeyi uygulayıcıdan isteyin. Sprinkler ve algılayıcı bulunan ticari mekânlarda tavanın yangın sistemiyle uyumu yangın projesine göre değerlendirilir.
Ölçüler ve keşifte konuşulan ayrıntılar teklifi de belirler. Alan, köşe sayısı, aydınlatma kesimleri ve membran türü gergi tavan fiyatlarını belirleyen etkenlerin başında gelir.
Gergi tavandan önce tesisat hazırlanır
Membran gerildikten sonra tavanın içine ulaşmak zorlaşır. Bu nedenle tavanın içinden geçecek her hat montajdan önce tamamlanır. Elektrik tesisatını ve tavan montajını bu aşamada birlikte planlamak sonradan çıkacak sorunları azaltır. Başlıca hazırlıklar şunlar.
- Elektrik hatları çekilir, her spot ve armatür için kablo ucu yeni tavan seviyesine kadar indirilir ve yeri işaretlenir.
- Spot ve armatür yerleri için membranın arkasına uygun bir taşıyıcı hazırlanır. Armatürün yükü bu taşıyıcıya aktarılır, membran yalnız yüzeyi örter.
- Avize gibi ağır armatürler için tavana sağlam bir askı noktası hazırlanır.
- Havalandırma ve klima menfezleri için çerçeve kurulur, kanal ucu yeni tavan seviyesine getirilir.
- Duman ya da yangın algılayıcısı varsa yeri ve bağlantısı yangın sistemini kuran firmayla birlikte belirlenir. Algılayıcının konumuna ve tavan arasında ek algılama gerekip gerekmediğine yangın projesine göre sistem yetkilisi karar verir.
- Tavanda nem, su kaçağı ya da dökülen sıva varsa önce bu sorunlar giderilir.
Işıklı bir tavan düşünülüyorsa LED panellerin, sürücülerin ve servis kapağının yeri de bu aşamada planlanır. Işıklı gergi tavan ve gökyüzü ve fiber optik tavan uygulamalarında ışık membranın arkasından geldiği için tesisat planı daha ayrıntılı yapılır.
Gergi tavan profilleri duvara nasıl sabitlenir?
Profiller keşifte belirlenen tavan seviyesinde, lazer terazi yardımıyla duvarın çevresine vidalanır. Kullanılan sisteme ve duvarın durumuna göre profil tavana ya da ayrı bir taşıyıcıya da sabitlenebilir. Membran profil hattını izler. Profil eğri giderse tavan da eğri görünür.
Dübel ve vida seçimi duvarın türüne göre değişir. Beton, tuğla ve alçıpan duvar aynı sabitleme yöntemini kaldırmaz. Gerilen membran profile sürekli yük bindirir, bu yüzden zayıf yüzeylerde takviye gerekip gerekmediğine usta karar verir. Köşelerde profiller açıyla kesilerek birleştirilir. Birleşim noktaları düzgün oturmazsa membran o köşede kırışabilir.
Profil tipi tavanın kenar görünümünü belirler. Bazı sistemlerde duvarla membran arasında ince bir kapak bandı görünür, bazılarında kenar gölge boşluğu içinde kalır. Hangi profilin kullanılacağı keşifte konuşulur.
Gergi tavanda harpunlu ve geçmeli bağlantı sistemleri
Membranın profile tutunma biçimi sisteme göre değişir. Harpunlu sistemde PVC membran ölçüye göre hazırlanır ve kenarına harpun denen kancalı ince bir şerit kaynatılır. Montajda bu şerit profilin içine geçirilip kilitlenir, kenarda kesilecek fazlalık kalmaz. Geçmeli sistemlerde membranın kenarı profilin kanalına bastırılarak sıkıştırılır ve dışarıda kalan fazlalık kesilir. Kumaş membranlar genellikle bu tür profillerle uygulanır.
Harpunlu sistemde membran gerektiğinde profilden çıkarılıp yeniden takılabilir. Tavan arasındaki bir tesisata sonradan ulaşmak gerektiğinde bu özellik işe yarar. Diğer sistemlerde yeniden takma imkânı profile ve membrana bağlıdır, her membranın sorunsuz yerine döneceğini varsaymamak gerekir.
PVC gergi tavan membranı ısıtılarak gerilir
PVC membranla yapılan gergi tavana sıcak sistem de denir. Montaj sırasında mekân ısıtıcıyla ısıtılır ve membran ısı tabancasıyla yumuşatılır. Bir aydınlatma üreticisinin teknik açıklamasına göre bu sistemde oda yaklaşık 50 dereceye kadar ısıtılır.
Usta membranı önce köşelerden, sonra kenarların ortasından profile geçirir. Isınan membran esner ve özel spatulayla profilin içine yerleştirilir. Oda soğuduğunda membran gerilerek düzleşir. PVC membran bu çekme hesaba katılarak mekânın ölçüsüne göre hazırlanır. Ölçü hatasının sahada düzeltilip düzeltilemeyeceği membrana ve bağlantı sistemine bağlıdır.
Polyester (kumaş) gergi tavan ısıtmadan takılır
Polyester membranla yapılan gergi tavana soğuk sistem de denir. Kumaş membran oda sıcaklığında, ortadan köşelere ve kenarlara doğru gerilerek profile takılır. Normal montajda ısıtma gerekmez.
Kumaş membran genellikle ölçüden biraz büyük hazırlanır ve gerildikten sonra profil kenarındaki fazlası kesilir. Yüzeyi mattır, uzaktan bakıldığında sıvalı tavana benzer. PVC ile kumaş sistemin sahadaki farkları şunlar.
- PVC membran ısıyla yumuşatılır, kumaş membran ısıtılmadan gerilir.
- PVC membranda parlak, saten ve mat yüzey seçenekleri bulunur, kumaş membran mat bir görünüm verir.
- PVC montajında mekân ısınır, bu yüzden ısıya duyarlı eşyaların odadan çıkarılması gerekir. Kumaş montajında böyle bir ısınma olmaz.
- İki sistemde de membran keşif ölçüsüne göre hazırlanır ve profil hattı aynı özenle kurulur.
Gergi tavanın köşe ve kenar bitişi
Membran profile tamamen yerleştikten sonra usta kenarları tek tek kontrol eder. Kumaş ve geçmeli sistemlerde profilin dışında kalan fazla malzeme kesilir, harpunlu PVC sistemde kenar zaten profile kilitlenmiştir. Kullanılan sisteme göre kenara kapak bandı takılır ya da kenar gölge boşluğunda bırakılır.
Köşeler bu aşamanın en hassas yeridir. Köşede kalan küçük bir kırışıklık ışık vurduğunda belirginleşir, bu yüzden membran gerekirse yeniden ısıtılarak ya da gerilerek düzeltilir. Duvar boyası montajdan önce yapıldıysa profilin çevresinde genellikle küçük rötuşlar kalır. Rötuşun kapsamı duvarın durumuna göre değişir.
Gergi tavanda aydınlatma kesimleri membran gerildikten sonra açılır
Spot ve armatür delikleri, membran gerilip yüzey oturduktan sonra açılır. Usta önce tesisat aşamasında hazırlanan taşıyıcıyı bulur. Kesilecek noktaya bir takviye halkası sabitlenir ve delik halkanın içinden açılır. Halka kesik kenarı destekler ve membranın o noktadan yırtılmasını önler. Halka yük taşımaz, armatürün yükü arkadaki taşıyıcıya aktarılır.
Gömme armatürlerde membran taşıyıcı plakaya bağlanır, armatür en son takılır. Yüzeye monte armatürlerde ise armatür membranın arkasındaki plakaya vidalanır. Armatür seçerken membran ve armatür üreticisinin uygun gördüğü tipler ve ısı değerleri esas alınır. Emin olunmayan durumda üreticinin talimatına bakılır.
Gergi tavan montajında temizlik ve teslim
Montajın sonunda usta profil montajından kalan tozu ve membran artıklarını toplar. Membran yüzeyi yumuşak, temiz bir bezle silinir. Armatürler takılır ve ışıklar tek tek denenir.
Teslimde yüzeyin düzlüğü, köşeler, kenar bitişleri ve aydınlatma birlikte kontrol edilir. Membranın nasıl temizleneceği ve sivri cisimlerden nasıl korunacağı da bu sırada anlatılır.
Gergi tavan montajı neden uzmanlık ister?
Bazı üreticiler ev kullanıcısı için kurulum kılavuzu yayımlar. Yine de gergi tavan montajında geri alınması zor birkaç adım vardır. Kendi başınıza denerseniz en çok şu noktalarda zorlanırsınız.
- Membran mekânın ölçüsüne göre hazırlanır. Ölçü yanlış alınırsa membran profile yetişmeyebilir ya da yeterince gerilmeyebilir.
- PVC membran ısı tabancası ve ısıtıcıyla çalışmayı gerektirir. Fazla ısı yüzeye zarar verebilir, yetersiz ısı kırışıklık bırakır.
- Profil hattı terazide kurulmazsa hata ancak membran gerildikten sonra fark edilir.
- Aydınlatma kesimleri geri alınamaz, yanlış yere açılan delik membranın değişmesine yol açabilir.
- Tavana inen elektrik hatları ve armatür bağlantıları yetkili elektrikçi işidir.
Gergi tavanın artılarını ve eksilerini gergi tavanın avantajları ve dezavantajları yazısında ayrı olarak ele aldık.
Gergi tavan montajından önce mekânda yapılması gerekenler
Montajdan önce şu hazırlıkları yapmak işi hızlandırır ve sonradan çıkacak ek işleri önler.
- Elektrik tesisatı bitmiş, spot ve armatür yerleri işaretlenmiş olsun.
- Sıva ve boya işleri tamamlanmış ya da yalnız son kat rötuşa kalmış olsun.
- Klima, havalandırma ve perde kutusu gibi tavana yakın işler yerinde olsun.
- Kırım, zımpara gibi toz çıkaran işler montajdan önce bitmiş olsun.
- Duvar dipleri boyunca merdivenle dolaşılabilecek bir çalışma alanı açılsın.
- Hassas ve değerli eşyalar odadan çıkarılsın, kalanlar örtülsün.
- PVC montajı yapılacaksa bitki, mum, ilaç gibi ısıya duyarlı eşyalar odadan alınsın.
- Mekânda alet ve ısıtıcılar için kullanılabilir bir priz bulunsun.
- Çocuklar ve evcil hayvanlar montaj süresince çalışma alanından uzak tutulsun.
Mekâna hangi türün uyacağına karar vermek için gergi tavan çeşitlerine göz atabilirsiniz. Dekon Grup İzmir’deki gergi tavan işlerine keşifle başlıyor, ölçü ve tesisat planı netleşince teklif hazırlıyor.
Sık sorulan sorular
Odanın tamamen boşaltılması çoğu zaman gerekmez. Ustanın duvar dipleri boyunca merdivenle dolaşabilmesi yeterlidir, büyük mobilyalar odanın ortasına toplanıp örtülebilir. Hassas eşyaları kaldırmak iyi olur, mekâna göre gereken düzeni usta keşifte söyler.
Profiller vidalanırken matkaptan bir miktar toz çıkar. Kırım ve sıva işi gerekmediğinde bu toz çoğunlukla duvar diplerinde kalır. Mevcut tavanda onarım ya da ek taşıyıcı gerekiyorsa daha fazla toz çıkabilir. Usta montaj bitince tozu ve artıkları toplar.
Genellikle sökülmez, membran mevcut tavanın altına gerilir. Tavanda dökülen sıva, sarkan bir asma tavan ya da nem sorunu varsa önce bu sorun giderilir. Eski tavanın durumu keşifte değerlendirilir.
PVC membranın yumuşaması için mekân montaj sırasında ısıtılır, bir üreticinin teknik açıklamasında bu değer yaklaşık 50 derece olarak verilir. Isıya duyarlı eşyaları odadan çıkarmak gerekir. Kumaş membranla yapılan soğuk sistemde ısıtma yapılmaz.
Sonradan spot eklemek mümkün olabilir ama montaj öncesinde yapmaktan daha zahmetlidir. Yeni spot için taşıyıcı ve kablo gerekir, bunun için membranın bir bölümünün profilden çıkarılması gerekebilir. Harpunlu sistemlerde membran yeniden takılabilir, diğer sistemlerde bu membran türüne ve profile bağlıdır. Bu yüzden ışık planını baştan netleştirmek en sağlıklı yoldur.
