Gergi tavan düz bir yüzeyden ışıklı bir panele, baskılı bir görselden yıldızlı bir gökyüzüne kadar farklı biçimler alabilir. Bu sayfada sistemleri ve uygun oldukları mekânları anlatıyoruz. Dekon Grup olarak İzmir’de gergi tavan için keşif yapıyor, teklif hazırlıyoruz.
Gergi tavan, duvarlara ya da tavana sabitlenen alüminyum veya PVC profillere ince bir membran gerilerek elde edilen tek parça bir tavan yüzeyidir. Halk arasında germe tavan diye de anılır. Membran PVC ya da polyester kumaştır. Eski tavan sökülmeden altına kurulur, iki yüzey arasındaki boşluk kabloları ve tesisatı gizler. Yüzey düz, parlak, ışıklı, baskılı ya da kavisli olabilir.
Bu sistemde süt beyazı, ışık geçiren bir PVC membran kullanılır ve arkasına LED dizilir. Yandığında tavan, tek noktadan vuran spot ışığı yerine geniş bir yüzeyden gelen yumuşak bir aydınlık verir. Bütün tavanı aydınlatmak şart değildir, ortadaki bir bölüm ya da duvar boyunca uzanan dar bir bant da ışıklı yapılabilir. Işığın düzgün dağılması için LED sırası yüzeyden geride durduğundan tavan, düz bir uygulamaya göre daha çok alçalır. Beyazın tonu sıcaktan soğuğa kadar seçilebilir.
Seçilen görsel dijital baskıyla membrana aktarılır, ardından bu membran diğer gergi tavanlar gibi yerine gerilir. Bulutlu bir gökyüzü, ağaç dalları, geometrik bir desen ya da bir kurum logosu tavanın kendisi olur. Işıksız uygulamada baskı odanın genel ışığıyla görünür. Arkadan LED ile aydınlatılan baskıda renkler daha canlı durur, bunun için ışığı geçiren bir membran gerekir. Kaliteyi belirleyen asıl şey dosyanın çözünürlüğüdür. Telefonda keskin duran bir kare, tavan boyutuna büyütülünce ayrıntısını kaybedebilir.
3D gergi tavanda membranın arkasında düz bir çerçeve yerine eğri profillerle kurulmuş bir taşıyıcı bulunur, gerilen yüzey de bu eğrileri izler. Tavanda bir kubbe, dalgalı bir şerit ya da aşağı doğru inen bir huni bu yolla elde edilir. Her 3D tavan o mekâna göre ayrıca tasarlanır, raftan seçilen bir model yoktur. Formun derinliğini çoğunlukla tavan yüksekliği sınırlar. Alçak odalarda sığ bir dalga, yüksek salonlarda derin bir kubbe daha dengeli durur. Membran ışığı geçiren türden seçilirse formun içine LED yerleştirilir ve kavisli yüzey içeriden aydınlanır.
Gökyüzü etkisi iki yolla elde edilir. Baskılı uygulamada bulutlu ya da gece gökyüzü görseli membrana basılır. Fiber optik uygulamada koyu renkli membran delinir ve her deliğe bir optik kablonun ucu yerleştirilir, projektör açılınca bu uçlar tavanda küçük ışık noktaları olarak belirir. Optik kablo elektrik değil ışık taşıdığından uçlarda hissedilir bir sıcaklık oluşmaz. Elektrikle çalışan tek bileşen projektördür ve servis için ulaşılabilecek bir yere konur. Kalın ve ince kabloları karıştırmak yıldızlara daha doğal bir görünüm verir. Baskı ile fiber optik aynı tavanda birleştirilebilir.
Bu yüzeylerin üçü de düz PVC membrandır, aralarındaki fark parlaklıktır. Lake bunların en parlağıdır. Odanın içini yansıttığı için tavan daha yukarıdaymış gibi görünür, yine de yansıma gerçek bir aynanın netliğinde değildir. Saten ışığı dağıtarak yansıtır ve yüzeye yumuşak bir parlaklık verir. Mat yüzey ışığı neredeyse hiç yansıtmadığı için bilgisayarla çalışılan odalarda tercih edilir. Rengi ileride değiştirmek isterseniz tavan boyanmaz, eski membranın yerine yenisi takılır ve profiller çoğunlukla yerinde kalır.
Beş sistemi aynı ölçütlerle yan yana görmek seçimi kolaylaştırır.
| Sistem | Nasıl görünür | Tavandan yükseklik | Sık kullanıldığı yerler | Düz tavana göre bütçe |
|---|---|---|---|---|
| Işıklı (transparan) | Bütün yüzeyden yayılan yumuşak ışık | Düz uygulamadan fazla, LED ile membran arasındaki boşluk kadar | Mağaza, klinik, ofis, penceresiz oda | LED ve sürücüyle artar |
| Baskılı | Membrana basılmış görsel, ışıklı ya da ışıksız | Işıksızda düz uygulamaya yakın, ışıklıda daha fazla | Otel, kafe, klinik bekleme alanı, çocuk odası | Baskı ve varsa ışıkla artar |
| 3D | Kubbe, dalga ya da huni biçimli hacim | Formun derinliği kadar | Lobi, restoran, yüksek tavanlı salon | Form çizimi ve iskeletle artar |
| Gökyüzü ve fiber optik | Bulutlu gök baskısı ya da yıldız gibi parlayan ışık noktaları | Baskıda az, fiber optikte projektör için ulaşılabilir ayrı bir yer gerekir | Yatak odası, ev sineması, spa | Işık noktası sayısı ve projektörle artar |
| Lake, saten ve mat | Parlaklığı farklı düz PVC yüzey | Işıksız düz uygulamada birkaç santimetre | Salon, banyo, mutfak, koridor | En sade uygulama, ekler tutarı belirler |
Yıllar içinde çatlayan, lekelenen tavanlar yıkım yapmadan yenilenebilir. Salona ışıklı bir orta panel, yatak odasına yıldızlı bir bölüm eklemek de mümkündür.
PVC membran neme ve buhara dayanıklıdır, banyoda ve mutfakta kullanılır, nemli bir bezle silinerek temizlenir. Banyoda gömme spotların ıslak hacme uygun seçilmesi, mutfakta da davlumbazın düzenli çalışması gerekir. Odada küf görülüyorsa sebep çoğu zaman yetersiz havalandırmadır ve tavanı yenilemek bunu tek başına çözmez. Penceresiz bir banyoda ışıklı panel odayı daha ferah gösterir.
Kapalı havuz salonlarında ve spa alanlarında PVC gergi tavan kullanılır, sauna ise bunun dışında kalır. Klorlu ve nemli havada profillerin, vidaların ve askı parçalarının korozyona dayanıklı malzemeden seçilmesi gerekir. Havuz üstüne fiber optik yıldızlı tavan düşünülüyorsa projektör nemden uzak, havası alınan ve servis için ulaşılabilen bir noktaya konur. Havalandırma yetersizse yoğuşma duvarlarda ve derzlerde sürer, bunu tavandan ayrı çözmek gerekir.
Mağazada ışıklı tavan rafları ve ürünleri yaygın bir ışıkla aydınlatır. Ofiste az yansıtan mat yüzey, otel ve restoranda baskılı ya da formlu tavan uygun düşer.
PVC gergi tavan suyu geçirmez, üstten gelen sınırlı bir sızıntıda suyu toplayıp aşağı doğru bir kese gibi sarkar. Sarkan yeri delmeyin, sızıntının kaynağı da ayrıca giderilmelidir. Membranın bir kenarı profilden biraz çıkarılır ya da uygun bir spot boşluğu kullanılır ve su kontrollü biçimde alınır. Yerine takıldıktan sonra membran çoğunlukla eski düzgünlüğüne kavuşur. Delikli, yani akustik membranlar suyu tutmaz.
Düz ve ışıksız bir uygulamada membran eski tavanın birkaç santimetre altına gelir. Tavana gömülecek spotlar varsa bu pay spotun boyuna göre artar. Işıklı sistemde LED ile membran arasında boşluk bırakıldığından tavan daha çok alçalır, bu boşluğu kullanılan LED ve membran belirler. 3D formlarda ise formun derinliği kadar yer gerekir.
Evet, spot, avize ve menfez gergi tavanla birlikte kullanılır. Bu noktalar montajdan önce işaretlenir ve membranın arkasına her biri için takviye parçası yerleştirilir. Membran gerildikten sonra yalnızca o noktalar kesilip armatür yerine oturtulur. Aydınlatma planını keşif sırasında konuşmak işi kolaylaştırır. Avize gibi armatürlerin ağırlığı membrana değil, üstteki tavana bağlanan bir taşıyıcıya biner.
Karar, tavandan ne beklediğinize bağlıdır. Kademeli bir tasarım, perde boşluğu ya da gizli ışık için girinti istiyorsanız alçıpan bu biçimlere daha uygundur. Düz, derzsiz ve boya gerektirmeyen bir yüzey istiyorsanız gergi tavana bakın, kullanımdaki bir evde iş de daha az toz çıkarır. İkisi birlikte de kullanılabilir, alçıpandan yapılan bir çerçevenin içi gergi tavanla kapatılabilir. Gergi tavanın yüzeyi zamanla çatlamaz, buna karşılık keskin bir uca karşı hassastır.
Bunu kullanılan membran ve belgeleri belirler. Üreticiler gergi tavan membranlarının iç ortam havasına saldığı madde miktarını Fransa’daki iç hava emisyon etiketiyle belgeler ve bu ürünler için A+ sınıfını, yani çok düşük emisyonu beyan eder. Teklif alırken membranın üreticisini ve bu belgeyi sormanız işinizi kolaylaştırır. Montajdan sonraki ilk günlerde odayı bir süre havalandırmak da iyi bir alışkanlıktır.
Membranın yangındaki davranışı ürüne göre değişir ve TS EN 13501-1 standardına göre sınıflandırılır, bu sınıf üreticinin belgesinde yazar. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, ayrık nizamdaki müstakil konutlar dışındaki binalarda tavan kaplamalarının en az zor alevlenici sınıfta olmasını ister. Mağaza, otel ve okul gibi işlerde bu belge çoğu zaman proje aşamasında istenir. Evde de membranın sınıfını teklifte sormanız yerinde olur.